Nowa Jerozolima, obecna Góra Kalwaria, powstała na wzór Jerozoli­my z czasów Chrystusa. Według koncepcji fundatora miasta bpa Stefana Wierzbowskiego układ urbanistyczny Nowej Je­rozolimy, oparty został na planie krzyża łacińskiego z ramionami stanowiącymi dwie główne ulice: Pijarską i Dominikań­ską, przecinające się pod kątem prostym z ulicą Kalwaryjską i rynkiem. Podstawę krzyża stanowiła Golgota, na której zlokalizowano kościół św. Krzyża oraz ostatnie stacje Drogi Krzyżowej. Z kolei wierzchołek krzyża stanowił kościół i klasztor bernardynów. Centralną oś stanowiła zaś ulica Kalwaryjska, przy której znajdowały się stacje Drogi Krzyżowej, natomiast zakoń­czenia ramion krzyża tworzyły klasztory zakonu dominikanów i pijarów.

Po dominikańskim kościele pw. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny oraz klasztorze nie ma już żadnego śladu. Budowle te uległy zniszczeniu podczas insurekcji kościuszkowskiej w 1794 r. Resztki klasztoru i świątyni rozebrano i sprzedano. Na tym terenie powstały carskie koszary wojskowe, do dziś zachowały się dwa rosyjskie budynki – koszarowce, które nadają charakter ulicy Dominikańskiej.

Po przeciwnej stronie koszar przy tej samej ulicy znajdował się sklep spożywczy, bardzo popularny w okresie PRL ze względu na dobre zaopatrzenie. Sam budynek wyróżnia się mozaiką na frontowej elewacji. Powstał z inicjatywy Przedsiębiorstwa Robót Kolejowych PRK 15, które wybudowało przy ul. Dominikańskiej osiedle dla swoich pracowników. Na początku lat 70. XX w. PRK 15 zatrudniała 416 osób.

Na lewym krańcu poprzecz­nego ramienia krzyża, na planie którego po­wstała Nowa Jerozolima, utworzono miejsce zwane Betlejem. Tam też w 1675 r. zbudo­wano kościół pw. Narodzenia Pańskiego z klasztorem ojców pijarów. Przy ulicy Pijarskiej w czasach Nowej Jerozolimy znajdowała się kaplica z Drogi Krzyżowej – Dom Heroda. Nie ma po nim już śladu, w XIX w. w tym miejscu wykształciła się dzielnica żydowska.   

^{oprac. dr Piotr Rytko}