Sąd grodzki i dom Wolfa Messinga

Brak podstron – dodaj child pages z polem ACF galeria.

Przy ulicy 3 Maja 16 stoi zabytkowy, obszerny budynek dawnego sądu grodzkiego. Na podstawie ustawy z 1928 r. o organizacji sądownictwa powszechnego istniejący w Górze Kalwarii sąd pokoju został przemianowany na sąd grodzki. Okręg tego sądu obejmował Górę Kalwarię i okoliczne wsie należące do gmin: Czersk, Jazgarzew i Kąty. W dodatku na podstawie rozporządzenia ministra sprawiedliwości z 1929 r. gminę Konary wyłączono z okręgu sądu grodzkiego w Grójcu i włączono do okręgu sądu grodzkiego w Górze Kalwarii. Do kompetencji sądów grodzkich należały wszystkie sprawy cywilne, natomiast sprawy karne obejmowały jedynie drobne przestępstwa. 

W 1931 r. burmistrz miasta Aleksander Dzejko wraz z radą miejską sprzeciwiali się pomysłowi przeniesienia sądu grodzkiego do Grójca, argumentując to nie tylko zbyt dużą dla mieszkańców odległością do nowej lokalizacji, ale także tym, że wówczas całe życie handlowe mieszkańców gmin: Konary, Czersk, Kąty, Wągrodno i Jazgarzew toczyło się wokół Góry Kalwarii. Protest okazał się skuteczny i siedziba sądu grodzkiego pozostała w mieście na kolejne lata.

Pomieszczenia sądowe mieściły się na piętrze, natomiast na parterze znajdowały się mieszkania wykorzystywane przez pracowników sądu. Sędziami w Górze byli m.in. sędzia Jan Borkowski (przeniesiony w stan spoczynku 16.11.1937 r.), W. Idzikowski, Jerzy Jeziorowski.

Jako asesor, sędzia i finalnie kierownik sądu pracował w Górze Kalwarii także Zygmunt Markert. Był synem Stefanii i Maksymiliana Markertów. W 1918 r. wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, w ramach której brał udział w listopadzie 1918 r. w rozbrajaniu Niemców. Został zmobilizowany do 21. Pułku Piechoty „Dzieci Warszawy”. W styczniu 1919 r. walczył z Ukraińcami pod Wola Wysocką, Michałówka i Uhnowem. W 1920 r. walczył w składzie Brygady Syberyjskiej na północnym Mazowszu. Okrył się chwałą w bitwach pod Borkowem i Krzynowłogą. Za bohaterstwo na placu boju otrzymał order Virtuti Militari V klasy. Po wojnie rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Tytuł magistra prawa otrzymał w 1927 r. W latach trzydziestych trafił do sądu grodzkiego w Górze Kalwarii. W czasie II wojny sprawował funkcję kierownika tego sądu.

W 1950 r. na podstawie ustawy z dnia 20 lipca sądy grodzkie w miastach powiatowych zostały przemianowane na sądy powiatowe obejmujące swym zasięgiem cały powiat, natomiast wszystkie pozostałe, również i sąd grodzki w Górze Kalwarii, zostały zniesione.

Kamienica położona przy ul. św. Antoniego 1 należała przed II wojną światową do rodziny Landauów. Niemniej to nie właściciele tego budynku zapisali się w historii miasta, ale wynajmujący w niej mieszkanie wraz z rodzicami Wolf Messing. Śmiało można stwierdzić, że zapisał się on również na kartach historii Europy. Urodził się 10 września 1899 r. w Górze Kalwarii w ubogiej rodzinie żydowskiej. W młodości występował w cyrku, gdzie prowadził pokazy jako hipnotyzer.

Po wybuchu II wojny świato­wej znalazł się w ZSRR. Tam znany już był jako ja­snowidz i telepata.  Jego sława była zwią­zana z przepowiadaniem przyszłości, którą wieszczył m.in. samemu Hitlerowi i Stalinowi, za co przez tego pierwszego ścigany był listem gończym, zaś drugi uczynić go miał osobistym jasnowidzem. Wolf Messing nie powrócił już nigdy do Góry Kalwarii, zmarł w Mo­skwie 8 listopada 1974 r. Napisano o nim wiele książek, powstały filmy fabularne i popularny w Rosji serial telewizyjny „Wolf Messing – patrząc w przyszłość” z polską aktorką i tancerką Edytą Herbuś.

oprac. dr Piotr Rytko