W 1819 r., gdy miasto było już pod zaborem rosyjskim, budynki pijarskie prze­znaczono na koszary dla wojska rosyjskiego. Pierwszą jednostką stacjonującą w mieście, o której wiemy, była 5. Bateria Artylerii Pieszej Lejbgwar­dii Cesarskiej. Po przeniesieniu żołnierzy do obiektów przy ul. Dominikańskiej, budynki dawnego kolegium pijarskiego przeznaczo­no w 1840 r. na Dom Przytułku Starców i Kalek. Z dokumentów związanych z założeniem domu wiemy, że pierwotnie przeznaczony był „dla żebraków, wiekiem lub kalectwem dotkniętych, żadnej familii zamożnej ani własnego sposobu utrzymania nie mających, a na ulicach miasta Warszawy pochwyconych”. Z czasem ten zasadniczy cel się zmieniał.

Dom został rozbudowany w 1860 r. według projektu Henryka Marconiego. Patro­nem domu jest Walerian Łukasiński (1786-1868), oficer wojsk Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego, działacz niepodległo­ściowy, który w 1824 r. został aresztowany i przez pewien czas był więziony na terenie dawnego kolegium pijarów. Temu narodowemu bohaterowi poświęcone są dwie tablice: pierwsza z nich znajduje się na terenie DPS na ścianie budynku popijarskiego, druga natomiast na zewnątrz kompleksu, na zabytkowym murze, tuż przy głównej bramie wjazdowej przy ul. Pijarskiej.  

Pawilony nr 3, 4 i 5 wzniesione zostały ok. 1910 r. Budowane były z przeznaczeniem na koszary. Po wojnie pomieszczenia pawilonu nr 4 na poddaszu zaadaptowano na pokoje dla pracowników, natomiast pomieszczenia na piętrze i parterze na szpital. W piwnicach znajdowała się stołówka i stolarnia. Ściany pawilonów murowane były z cegły i licowane cegłą wiśniówką.

Budynek dawnej rozdzielni prądu został wzniesiony najpewniej na pocz. XX w. W 1963 r. w budynku umieszczono bibliotekę Domu Pomocy Społecznej. Wejście główne znajduje się od strony północnej. Budynek jest licowany cegłą wiśniówką. Zwracają uwagę charakterystyczne otwory okienne zwieńczone ostrym łukiem, okrągłe małe okna w szczycie ścian zewnętrznych oraz parapety i sklepienia okienne w postaci zębnika z wysuwanych cegieł. 

^{oprac. dr Piotr Rytko}

Pompa Troetzera

W drugiej połowie XIX w. (w dobie popowstaniowej) infrastruktura małych miasteczek zaboru rosyjskiego była rozwinięta bardzo słabo. Pamiątkami tej ubogiej infrastruktury miejskiej są m.in. produkowane seryjnie, odlewane z żeliwa pompy. Podawały one wodę z podziemnych zbiorników i cieków. Jedna z takich pomp zachowała się w Górze Kalwarii na terenie Domu Pomocy Społecznej przy ul. Pijarskiej. Nie ma na niej sygnatury ale przypomina ona pompy produkowane przez warszawską odlewnię pod firmą Troetzer & Co. Ich charakterystycznym elementem są wylewki w formie  dziobu kaczopodobnego  maszkarona. Pompy takie znajdziemy też w wielu innych małych miastach dawnego zaboru rosyjskiego.

^{oprac. Jerzy S. Majewski}